{"id":2768,"date":"2023-07-11T14:58:31","date_gmt":"2023-07-11T13:58:31","guid":{"rendered":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/?p=2768"},"modified":"2023-07-11T14:59:36","modified_gmt":"2023-07-11T13:59:36","slug":"diweddariad-prosiect-cydbwyso-hanes-diogelwch-a-chynnydd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/diweddariad-prosiect-cydbwyso-hanes-diogelwch-a-chynnydd\/","title":{"rendered":"Diweddariad prosiect \u2013 Cydbwyso hanes, diogelwch a chynnydd"},"content":{"rendered":"\n

Mae cynnydd y gwaith yn Boston Lodge yn dod yn fwy gweladwy yn raddol ar \u00f4l treulio sawl mis yn gosod draeniau o dan y ddaear a phibellau gwasanaethau. Mae sylfeini wedi\u2019u gosod ar gyfer yr adeiladau sy\u2019n cymryd lle \u2018Den\u2019 y 1970au a ddymchwelwyd, y Ganolfan Hyfforddi ac Ymchwil a fydd yn ymuno \u00e2\u2019r Gof a\u2019r Sied Atgyweirio Waggon a fydd yn mynd o dan y clogwyn (parhad o Plas Smart). Mae’r cyntaf o’r fframiau pren newydd wedi cyrraedd. Mae’r Sied Loco Fach hefyd yn dod yn ei blaen yn dda gyda’r ffr\u00e2m ddur yn ei lle a’r cladin yn mynd ymlaen.<\/p>\n\n\n\n

Mae prosiectau o’r maint hwn bob amser yn datgelu problemau wrth i’r gwaith ddatblygu ac nid yw hyn yn eithriad. Rydym wedi darganfod archaeoleg sy\u2019n ymwneud \u00e2\u2019r hen felin lifio, sydd wedi\u2019i chofnodi\u2019n ofalus gan Bob Zeepvat. Lle’r ydym wedi gorfod codi rhai hen slabiau llechi byddwn yn eu hailddefnyddio mewn mannau eraill ar y safle.<\/p>\n\n\n\n

Cawsom weithdy archaeoleg a chodi\u2019r slabiau hanesyddol (a gofnodwyd eisoes) oedd o dan y Waggon Repair Shed \u2013 bydd y rhai mewn cyflwr rhesymol yn cael eu hailosod yn y llawr newydd. Roedd y cledrau wedi rhydu gormod i’w hachub ond fe’u cofnodwyd.<\/p>\n\n\n\n

Yr egwyddor gyffredinol yw cadw adeiledd hanesyddol cymaint \u00e2 phosibl oni bai nad oes unrhyw ffordd i ddylunio o\u2019i amgylch neu fod materion diogelwch na ellir eu hanwybyddu. O ganlyniad, weithiau byddwn yn cael ein gorfodi i wneud penderfyniadau anodd. Wrth weithio ar y sylfeini ar gyfer Sied Atgyweirio Waggon (yn erbyn wal y chwarel) sylweddolwyd bod y wal grwm hanesyddol ar ben y clogwyn yn edrych dros yr iard uchaf \u00e2 gogwydd braidd yn ecsentrig. Yn dilyn adolygiad gofalus gan beirianwyr adeileddol y prosiect a\u2019r rheilffordd a rhywfaint o gymorth gan ein prif gontractwyr syrfewr, mae\u2019n amlwg bod y rhan o\u2019r wal a godwyd o gerrig llai mewn cyflwr gwael iawn a bod y goleddf ar y diwedd yn cyrraedd 50cm trawiadol \u2013 mae\u2019n amlwg mae’r rhan hon o’r wal mewn perygl mawr o ddymchwel. Mae hyn yn arbennig o heriol o ystyried ein bod ar fin codi adeilad newydd oddi dan o.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cydnabyddir arwyddoc\u00e2d hanesyddol y wal a’r awydd yw cadw cymaint ohoni \u00e2 phosibl. Deallwn iddo gael ei adeiladu yn 1832 i atal y tywod rhag chwythu i mewn i’r gwaith. Fodd bynnag, am resymau diogelwch, nid oes gennym ddewis ond datgymalu pen crwm y wal cyn codi’r adeilad newydd oddi tano. Yn anffodus mae\u2019r garreg o ansawdd arbennig o wael yn ogystal \u00e2 bod llawer ohoni\u2019n fach felly ni ellir ei rhoi o\u2019r neilltu a\u2019i defnyddio ar gyfer ailadeiladu. Byddai\u2019n dda ystyried ailadeiladu hwn yn y dyfodol, er y byddai\u2019n rhaid iddo fod gyda charreg newydd. Y newyddion da yw ein bod yn gobeithio gallu cadw\u2019r rhan syth o\u2019r wal sydd wedi\u2019i hadeiladu o gerrig llawer mwy sydd, er nad ydynt o ansawdd uchel, yn ddigon mawr i wneud y rhan hon o\u2019r wal yn fwy sefydlog.<\/p>\n\n\n\n

Heblaw am y wal, rydym yn parhau i weithio i gadw nodweddion hanesyddol yn yr adeiladau rydym yn eu hadfer, er enghraifft yn yr adeilad a oedd yn fwyaf diweddar yn weithdy trydanwyr, roeddem wedi meddwl y byddai\u2019n rhaid i ni dorri trwy agoriad newydd ond pan gafodd yr adeilad ei ddad lwytho o ymyriadau mewnol, mwy modern, daethom o hyd i hen ddrws yn agor y tu \u00f4l i baneli a silffoedd ac felly newidiwyd y dyluniad i ddefnyddio’r agoriad hanesyddol hwn yn lle sy’n fuddugoliaeth i’r ffabrig hanesyddol.<\/p>\n\n\n\n

Bydd cam nesaf y gwaith cyfalaf yn dechrau gyda\u2019r adeiladau newydd yn mynd i fyny a\u2019r adeiladau rhestredig yn cael eu hatgyweirio a\u2019u gwarchod yn ofalus \u2013 daw\u2019n haws gweld y cynnydd wrth i ni weithio drwy\u2019r haf.<\/p>\n\n\n\n

Dr Edwina E Bell<\/p>\n\n\n\n

Rheolwr Prosiect Treftadaeth<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mae cynnydd y gwaith yn Boston Lodge yn dod yn fwy gweladwy yn raddol ar \u00f4l treulio sawl mis yn gosod draeniau o dan y ddaear a phibellau gwasanaethau. Mae sylfeini wedi\u2019u gosod ar gyfer yr adeiladau sy\u2019n cymryd lle \u2018Den\u2019 y 1970au a ddymchwelwyd, y Ganolfan Hyfforddi ac Ymchwil a fydd yn ymuno \u00e2\u2019r […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2736,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","kk_blocks_editor_width":"","_kiokenblocks_attr":"","_kiokenblocks_dimensions":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","cybocfi_hide_featured_image":"yes","footnotes":""},"categories":[208],"tags":[],"class_list":["post-2768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newyddion"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2768"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2769,"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2768\/revisions\/2769"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlhfproject.festrail.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}